Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης
Επιμέλεια : Γιάννης Βασιλακόπουλος
Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, μια μέρα σαν σήμερα, στα 1912, αποτελεί ένα κυρίαρχο ιστορικό ορόσημο, για τον προσδιορισμό του Εθνικού μας κορμού. Η παράδοση της Θεσσαλονίκης στην εθνική μήτρα, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου – εξ’ αυτού του λόγου, πολιούχου της ‘’νύφης του Θερμαϊκού’’– καθόρισε ουσιαστικά και εξ’΄ άπαντος τα γεωπολιτικά δεδομένα της ευρύτερης Βαλκανικής Χερσονήσου. Κυρίως δε, αποκατέστησε το δίκαιο της ιστορίας, με την πάλαι ποτέ συμβασιλεύουσας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, να ενώνεται, Ελεύθερη πια, με την εθνική της όχθη.
Από τις αρχές Οκτωβρίου του 1912 η Ελλάδα βρισκόταν σε πόλεμο με την παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, έχοντας ως συμμάχους τη Βουλγαρία και τη Σερβία (Α’ Βαλκανικός Πόλεμος). Θέατρο των επιχειρήσεων, η περιοχή της Μακεδονίας.
Τελικά, ο Κωνσταντίνος πείθεται με τη μεσολάβηση του πατέρα του βασιλιά Γεωργίου Α’ και στις 25 Οκτωβρίου η εμπροσθοφυλακή του ελληνικού στρατού φθάνει προ των πυλών της Θεσσαλονίκης. Είχε προηγηθεί η καθοριστική νίκη στη Μάχη των Γιαννιτσών (19 – 20 Οκτωβρίου), που είχε κάνει ευκολότερη την προέλαση του ελληνικού στρατού. Ο Χασάν Ταξίν Πασάς που υπερασπιζόταν τη Θεσσαλονίκη δεν είχε άλλη δυνατότητα, παρά να ζητήσει μια έντιμη συμφωνία για την παράδοση της πόλης.
Στις 25 Οκτωβρίου οι απεσταλμένοι του ζήτησαν από τον Κωνσταντίνο να επιτραπεί στον Ταξίν να αποσυρθεί με το στρατό και τον οπλισμό του στο Καραμπουρνού και να παραμείνει εκεί μέχρι το τέλος του πολέμου. Ο Κωνσταντίνος, φυσικά, απέρριψε τον όρο του και του πρότεινε την παράδοση του στρατού του και τη μεταφορά του στη Μικρά Ασία με δαπάνες της ελληνικής κυβέρνησης.
Ο Οθωμανός αξιωματούχος δέχθηκε, τελικά, τους όρους του Κωνσταντίνου και στις 11 το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου, ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου, οι πληρεξούσιοι αξιωματικοί Ιωάννης Μεταξάς (ο κατοπινός δικτάτωρ και ο άνθρωπος του «ΟΧΙ») και Βίκτωρ Δούσμανης μεταβαίνουν στο Διοικητήριο της Θεσσαλονίκης και υπογράφουν τα σχετικά πρωτόκολλα παράδοσης της πόλης στον ελληνικό στρατό.
Με πληροφορίες από © SanSimera.gr