Γράφει ο Γιάννης Βασιλακόπουλος
Στο, σχεδόν, μυθολογικά μακρινό 1915, οι συνθήκες ήταν δύσκολες και πάντως πολύ διαφορετικές από ότι στην μεταγενέστερη Ελλάδα. Και, σίγουρα, όταν κάποιος έλεγε ότι έκανε – επαγγελματικά – κινηματογράφο, οι περισσότεροι τον κοίταζαν παράξενα. Αυτές τις συνθήκες πάνω – κάτω, αντιμετώπισε και ο Σμυρνιός σκηνοθέτης και παραγωγός Κώστας Μπαχατώρης εκείνη την εποχή όταν ήρθε στην μητροπολιτική γη, αποφασισμένος να μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη το βουκολικό θεατρικό δράμα του Σπυρίδωνος Περεσιάδου «Γκόλφω», που αποτελεί και την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.
Αρκετά χρόνια μετά, στα μέσα της δεκαετίας του 1930, ένας από τους πρωταγωνιστές εκείνης της παρθενικής προσπάθειας, ο Θάνος Ζάχος είχε γίνει κορυφαίο όνομα του μουσικού θεάτρου. Τότε τον βρίσκουμε να ‘’ανεβάζει’’ με τεράστια επιτυχία την επιθεώρηση ‘’Σκούπα’’ στο θέατρο mondial, της Λεωφόρου Αλεξάνδρας . Στα 1915 ωστόσο τόσο ο ίδιος, όσο και οι υπόλοιποι ηθοποιοί της ταινίας μας δίνουν μια αξιοσημείωτη προσπάθεια ταινίας μεγάλου μήκους.
Ο Μπαχατώρης ξόδεψε 100.000 δραχμές για την ταινία, ποσό μυθικό για την εποχή εκείνη, που όμως δεν είχε αντίκρυσμα στο «ταμείο», με αποτέλεσμα να εγκαταλείψει οριστικά τα φιλόδοξα κινηματογραφικά σχέδιά του. Έμεινε, όμως, στην ιστορία ως ένας από τους πιονιέρους του ελληνικού κινηματογράφου.
Η πρεμιέρα της ταινίας, που ήταν ασπρόμαυρη και βουβή, δόθηκε στις 22 Ιανουαρίου 1915 στον κινηματογράφο «Πάνθεον» της πλατείας Ομονοίας (Πανεπιστημίου 73). Η κριτική στάθηκε ευμενής απέναντί της, αν και επισήμανε τα πολλά τεχνικά λάθη της. Η ‘’Γκόλφω’’ μεταφέρθηκε και αργότερα στο σινεμά, κατά τη δεκαετία του 1950, από τον Ορέστη Λάσκο, αρτιότερη τεχνικά και με περισσότερη εμπορική επιτυχία. Η πρώτη ‘’Γκόλφω’’ όμως, αυτή του 1915, έμεινε στην ιστορία,
Αξίζει να σημειώσουμε ότι στην πρώτη μεγάλου μήκους Ελληνική ταινία πρωταγωνίστησαν στον ομώνυμο ρόλο η Βιργινία Διαμάντη και σε βασικούς ρόλους οι ηθοποιοί Ολυμπία Δαμάσκου (1878-1951), Ζάχος Θάνος (1884-1946) και Γεώργιος Πλουτής.