Μαλλιά – κουβάρια για τα … μάτια του Αλή- Μουσακά
Μια δίκη του 1926 που συντάραξε το Ελληνικό θέατρο
Γράφει ο Γιάννης Βασιλακόπουλος
Οι δίκες με αντιδίκους ηθοποιούς ή γενικώς παράγοντες του θεάτρου είναι ένα θέμα παμπάλαιο – σχεδόν ‘’προπατορικό’’. Έπαιρναν δε διαστάσεις κοσμικού γεγονότος με τις εφημερίδες (πολύ) παλαιότερα από την στιγμή που γράφονται αυτές οι αράδες να αφιερώνουν εκατοντάδες λέξεων καλύπτοντας όλες τις πτυχές του θέματος, ακόμα και το κόστος των τουαλετών που φορούσαν σε τέτοιες περιστάσεις οι σταρ – ή επίδοξες τέτοιες κάθε εποχής. Πράγμα που αποδεικνύει περίτρανα πως το κουτσομπολιό και εν γένει η ‘’κίτρινη’’ δημοσιογραφία δεν είναι κάποια ουρανόσταλτη ανακάλυψη των πρωινών – μεσημεριανών εκπομπών του καιρού μας αλλά, αντίθετα, κάθε εποχή έχει τον… Λιάγκα της και την Σταματίνα Τσιμτσιλή της.
Για του λόγου το αληθές θα ταξιδέψουμε σήμερα, ενενήντα εννιά χρόνια πίσω για να δούμε πως μια υπόθεση θεατρικών δικαιωμάτων είχε αναστατώσει τις δικαστικές αίθουσες με έναν σταρ του μουσικού θεάτρου να πρωταγωνιστεί στη δίκη, έναν θεατρώνη και έναν δημιουργό να αλληλοκατηγορούνται και δεκάδες εκπροσώπους του τότε τζετ σετ να διαγκωνίζονται για ότι ήταν δυνατόν να διασφαλίσει ένα λεπτό… δημοσιότητας σε αυτήν την δίκη. Πρίν συνεχίσω να ευχαριστήσω τον κ. Λευτέρη Σκιαδα, παλιό μου γνώριμο τεως αντιδήμαρχο Αθηναίων από τον ιστότοπο ‘’Αθηναϊκά’- www.taathinaika.gr – του οποίου αλίευσα τις πληροφορίες για την σημερινή ‘’ιστορία σε άσπρο μαύρο’’. Προσδεθείτε λοιπόν. Είμαστε στο 1926. Πρωταγωνιστής μας είναι ο μεγάλος σταρ του μουσικού θεάτρου Αλή Μουσακάς- κατά κόσμον Παρασκευάς Οικονόμου. Επίδικο θέμα η ‘’Χαλιμά’’ – όχι αυτή των χιλίων και μιας νυκτών, η πρώτη της ξαδέλφη οπερέτα των επιφανών Σπυρίδωνος Ποταμιάνου και Θεόφραστου Σακελαρίδη.
Τι είχε συμβεί; Ο Σακελλαρίδης είχε παραχωρήσει στον θίασο Ι. Παπαϊωάννου το δικαίωμα να ανεβάσει την οπερέτα «Χαλιμά», η οποία το 1926 είχε ανέλπιστη επιτυχία. Συγχρόνως όμως παραχωρούσε το ίδιο δικαίωμα και στον αρτισύστατο θίασο του Παρασκευά Οικονόμου, ο οποίος είχε ήδη προγραμματίσει τις παραστάσεις του στο θέατρο «Μοντιάλ» που διαχειριζόταν ο θεατρώνης Ανδρέας Μακέδος. Και οι δύο θίασοι προχώρησαν σε προσλήψεις ηθοποιών ειδικά για τη «Χαλιμά», είχαν παραγγείλει νέες σκηνογραφίες, πλούσιες αμφιέσεις, μπαλέτα κ.ά. Ετοιμάζονταν δηλαδή πυρετωδώς να ανεβάσουν το έργο, όταν ο Σακελλαρίδης βρέθηκε σε αδιέξοδο και αναγκάστηκε να άρει τη συγκατάθεση που είχε δώσει στον Π. Οικονόμου. Οπότε ο τελευταίος βγάζοντας… αφρούς κινήθηκε δικαστικά επιμένοντας να παίξει μόνον αυτός τον ρόλο του Αλή Μουσακά.
Οι διάδικοι παρόντες στη διαδικασία, έχοντας ο καθένας τους δικούς του ηθοποιούς, σκηνογράφους, μουσικούς, χορευτές κ.ά. στο πλάι τους. Τριάντα μάρτυρες! Αρτίστες, συγγραφείς, ηθοποιοί και δημοσιογράφοι. Κοντά τους το αδηφάγο πλήθος που αναζητούσε το δωρεάν θέαμα, μέχρι που ο δικαστής αποφάσισε τη μετακίνηση σε μεγαλύτερη αίθουσα και μάλιστα στην αίθουσα του Κακουργιοδικείου. Ο ενάγων, λάβρος, ζητούσε το δικαίωμα να προχωρήσει σε άδεια συντηρητικής κατάσχεσης ποσού ύψους 350.000 δραχμών. Στο δικαστήριο όμως βγήκαν και τα… άπλυτα στη φόρα, όπως οι μισθοί των πρωταγωνιστών. Έτσι αποκαλύφθηκε πως η Ζωζώ Νταλμάς έπαιρνε 15.000 δραχμές τον μήνα, ο Π. Οικονόμου 9.000 και οι υπόλοιποι από 2.000 μέχρι 6.000 δραχμές.
Όπως αποδείχθηκε, κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Σακελλαρίδης είχε υποσχεθεί στον επιχειρηματία Α. Μακέδο τη «Χαλιμά». Ο ίδιος ισχυριζόταν πως είχε κρατήσει επιφυλάξεις και δεν θεωρούσε τον εαυτό του υποχρεωμένο στην παραχώρηση του έργου ή στην καταβολή αποζημίωσης. Η δίκη διήρκεσε τρεις ολόκληρες ημέρες. Εκείνοι που απογοητεύτηκαν ήταν οι ερωτιδείς που κατέκλυζαν την αίθουσα θέλοντας να απολαύσουν καταθέτουσες τις πρωταγωνίστριες των ονείρων τους. Ο δικαστής από παραξενιά δεν εξέτασε καμία γυναίκα. Ακούστηκαν πολλά χαριτωμένα που αποζημίωσαν εκείνους οι οποίοι παρακολουθούσαν τη δίκη για να διασκεδάσουν. Αλλά φαίνεται πως δικαστής δεν διασκέδαζε, έτσι ζήτησε την αντικατάστασή του διότι δεν άντεχε την πίεση μέσα στην αίθουσα από τους μάρτυρες που χαριτολογούσαν αλλά και από το πλήθος του κόσμου.
Εντέλει ανέλαβε άλλος δικαστής, ο οποίος και ολοκλήρωσε τη διαδικασία βρίσκοντας τη «χρυσή τομή». Αποδέχτηκε την αγωγή αναγνωρίζοντας πως ο Θ. Σακελλαρίδης συνήψε σύμβαση με τον θεατρώνη του «Μοντιάλ» Α. Μακέδο και στη συνέχεια υπαναχώρησε, αδικαιολόγητα, προκαλώντας του ζημία. Αλλά περιόρισε το ποσόν από 350 σε 100 χιλιάδες, δίνοντας μάλιστα στον θεατρώνη το δικαίωμα να προβεί σε συντηρητική κατάσχεση της περιουσίας του Σακελλαρίδη[2]! Την ανάγκη φιλοτιμία ποιούμενος, ο τελευταίος συνήψε συμφωνία να επιτρέψει το ανέβασμα της Χαλιμάς στο «Μοντιάλ» και από τον θίασο του Π. Οικονόμου, ο οποίος και δικαιώθηκε ως ο καλύτερος Αλή Μουσακάς.
Έτσι κι αφού ξεχαρβαλώθηκε επαρκώς το σταρ σίστεμ της εποχής βρέθηκε μιαν άκρη σε αυτήν την ιστορία…
