Η ηθοποιός που καταδικάστηκε για κατασκοπεία…
Επιμέλεια: Γιάννης Βασιλακόπουλος
Ο Ελληνικός Κινηματογράφος από τα σπάργανα του βίωσε, εκτός από τα προβλήματα της αρχής στην δημιουργία μιας ταινίας, την διάδοση της, που οφείλονταν στις πλημμελείς υποδομές στις δεκαετίες του ’30 , του ‘40 και του ’50 και το ζωηρό αποτύπωμα των κοινωνικών συνθηκών αυτών των πολύ δύσκολων κι επιδραστικών εποχών.
Από αυτές τις συνθήκες, άλλωστε, εμπνεόταν αντλώντας συχνά από αυτές τη θεματογραφία του. Την εποχή του εμφυλίου, για παράδειγμα η ‘’ταμπέλα’ του κομουνιστή επιχειρήθηκε να μπει ως ‘’στίγμα’’ σε πολλούς Έλληνες ηθοποιούς με αποτέλεσμα στα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια πολλοί από αυτούς να περάσουν από δίκες και να δικαστούν με απίστευτες κατηγορίες από το ‘’βαθύ κράτος’’ της εποχής.
Μια τέτοια ιστορία αφορά την κορυφαία ηθοποιό Μαρία Φωκά.
Το 1951 – 1952, με το όνομα Μαρία Καλλέργη, ήταν συγκατηγορούμενη στη δίκη του Νίκου Μπελογιάννη και καταδικάστηκε «επί σκοπώ κατασκοπείας», αρχικά σε ισόβια για να μετατραπεί η ποινή της στη συνέχεια σε «αποστέρησιν των πολιτικών δικαιωμάτων επί 10ετίαν».
«Από τα πρακτικά της δίκης του «Διαρκούς Στρατοδικείου Αθηνών (Τμήμα Β`) κατά τις συνεδριάσεις 15,16,18,19,20,21,22,23,25,26,27,28,29 Φεβρουαρίου και 1η Μαρτίου 1952 πήραμε το απόσπασμα από την κατάθεση του μάρτυρα κατηγορίας Παπαθανασίου Κωνσταντίνου: «Μετά την λήξιν του συμμοριτισμού υπήρχον πληροφορίαι ότι ειργάζοντο παρανόμως δίκτυα πληροφοριοδοτών και κατασκόπων, κατωρθώθη δε να τεθώμεν επί τα ίχνη των. Το πρώτο εντοπίσθη ασύρματος εις Γλυφάδαν…» και συνεχίζει μεταξύ άλλων: «Η Καλλέργη ήλθεν από το Παρίσι εκ μέρους του Δημητρακαρέα διά να δη αν έφθασαν αι αποσταλείσαι 1.600 λίρες… Τα χρήματα αυτά προωρίζοντο διά τη χρηματοδότησιν του δικτύου, σημειώνεται σε δημοσίευμα του Ριζοσπάστη (22/7/2001), λίγες μέρες μετά το θάνατο της Μαρίας Φωκά.
Τα χρόνια που ακολούθησαν η πολύ καλή ηθοποιός ‘’κέντησε’’ δεκάδες ρόλους στο πανί και στο σανιδι. Αλλά δεν διέπρεψε μόνο στην τέχνη της, ξεχώρισε, «πρωταγωνίστησε» και στους λαϊκούς αγώνες. Συμμετείχε ως μέλος του ΚΚΕ στην Εθνική Αντίσταση.
