Εξήντα πέντε χρόνια ..και πάμε… για το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Της Άννας Στρούμπου
Κάθε χρόνο και συγκεκριμένα κάθε Νοέμβριο στην συμπρωτεύουσα διοργανώνεται το Φεστιβάλ Κινηματογράφου (ThessalonikiInternational Film Festival). Δεν είναι τυχαίο , η πόλη της Νεολαίας, των φοιτητών που σφύζει από ζωντάνια και χρώμα είναι αυτή που δίνει 65χρόνια το βήμα για ό,τι πρωτοποριακό μπορεί να συμβαίνει κινηματογραφικά στο Διεθνές στερέωμα και όχι μόνο.
Διοργανώνεται από τον Πολιτιστικό Οργανισμό Θεσσαλονίκης και επιβλέπεται από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Είναι ένα από τα παλιότερα και διασημότερα Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το φεστιβάλ έχει ως στόχο να προσκαλέσει και να προβάλει σκηνοθέτες, ταινίες, πειραματικά δρώμενα , νέους ηθοποιούς από την Ελλάδα και τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και όλον τον κόσμο, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζονται αλληλεπιδράσεις με νέες τάσεις. Προβάλλονται αφιερώματα με σημαντικούς σκηνοθέτες και κινηματογραφικά έργα και άλλες εκδηλώσεις όπως masterclass, εκθέσεις , μουσικά ακούσματα κλπ.
Πρωτοξεκίνησε το 1960 με τίτλο «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου» με τον Παύλο Ζάννα ενώ μετέπειτα πρόεδρος από το 1963-1966 ήταν ο λογοτέχνης Ηλίας Βενέζης.
Μετά τη Μεταπολίτευση ονομαζόμενο πλέον«Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου» αποκτά πολιτικό χαρακτήρα και το 1992 αποκτά διεθνή χαρακτήρα και αναβαθμίζεται με πρόεδρο τον Θόδωρο Αγγελόπουλο.
Ο στόχος του Φεστιβάλ είναι ουσιαστικά η προβολή του ανεξάρτητου Κινηματογράφου με ανερχόμενους δημιουργούς από όλο τον κόσμο.
Με θεατές πάνω από 80.000 κάθε χρόνο, το Φεστιβάλ πραγματοποιείται στον κινηματογράφο «ΟΛΥΜΠΙΟΝ» της Πλατείας Αριστοτέλους μίας από τις ομορφότερες πλατείες της Ευρώπης και από το 1999 στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης σε τέσσερεις νέες αίθουσες – ανακατασκευασμένες παλιά ντόκς.
Το 2009, στην 50ή επέτειο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, κάποια δυσάρεστα συμβάντα έλαβαν χώρα στον Διαγωνισμό.
Αντιδράσεις και Μποϊκοτάζ από τους Έλληνες Κινηματογραφιστές
Το μποϊκοτάζ από την ομάδα «Filmmakers ofGreece» (FoG), η οποία αποτελείτο από πάνω από 200 Έλληνες σκηνοθέτες, παραγωγούς και σεναριογράφους. Η ομάδα αυτή αποφάσισε να μην υποβάλει καμία ταινία στο φεστιβάλ και να μποϊκοτάρει τα Κρατικά Κινηματογραφικά Βραβεία, διαμαρτυρόμενη για την πολιτική χρηματοδότησης του ελληνικού κινηματογράφου και την ανάγκη εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας για τον κινηματογράφο στην Ελλάδα.
Οι κινηματογραφιστές αυτοί διοργάνωσαν ένα «αντιφεστιβάλ» στην Αθήνα, ταυτόχρονα με το Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, αρνούμενοι να συμμετάσχουν στην συμπρωτεύουσα, προκλητικά διαμαρτυρόμενοι με την ταινία Canine για την έλλειψη χρηματοδότησης σε άλλα είδη ταινιών χτυπώντας έτσι το κατεστημένο σύστημα .
Το 50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποτέλεσε σημείο καμπής στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, αναδεικνύοντας τις εντάσεις μεταξύ των κινηματογραφιστών και των θεσμικών φορέων. Η αντίδραση των κινηματογραφιστών οδήγησε στην ίδρυση της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και στην αλλαγή της νομοθεσίας για τον κινηματογράφο στην Ελλάδα, με στόχο την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της βιωσιμότητας του ελληνικού κινηματογραφικού τοπίου.
Ιστορίες με Ηθοποιούς στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
1. Monica Bellucci – Χρυσός Αλέξανδρος το 2023
Η Ιταλίδα ηθοποιός Monica Bellucci τιμήθηκε με τον Χρυσό Αλέξανδρο για την προσφορά της στον κινηματογράφο. Κατά την παραλαβή του βραβείου, εξέφρασε τη βαθιά της συγκίνηση και ευγνωμοσύνη, λέγοντας στα ελληνικά «Ευχαριστώ πολύ», αποδεικνύοντας την αγάπη της για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της.
Πριν από την απονομή του Χρυσού Αλέξανδρου, για την ταινία «Βόλτες στην Θεσσαλονίκη», η Monica Bellucci περπάτησε στους δρόμους της συμπρωτεύουσας. Η παρουσία της προκάλεσε ενθουσιασμό στους κατοίκους και τους επισκέπτες, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ του φεστιβάλ και του κοινού, ενώ προέβαλε διεθνώς τα ελληνικά χαρακτηριστικά της χώρας και των κάτοικων της, φιλοξενία αρχιτεκτονική τουρισμός.
Greek City Times
2. Harvey Keitel – 41ο Φεστιβάλ (2000)
Ο διάσημος Αμερικανός ηθοποιός Harvey Keitelεπισκέφθηκε το φεστιβάλ για την προβολή της ταινίας Ulysses’ Gaze του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Στη διάρκεια της παραμονής του, μοιράστηκε με το κοινό τις εμπειρίες του από το Χόλιγουντ, συμβουλεύοντας τους νέους κινηματογραφιστές να επικεντρωθούν στη δημιουργία καλών ιστοριών παρά στην αναγνώριση από το Χόλιγουντ.
Reuters Archive Licensing
3. John Malkovich – 48ο Φεστιβάλ (2007)
Ο John Malkovich επισκέφθηκε το φεστιβάλ για να παρουσιάσει την ταινία Juno. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, εξέφρασε την έκπληξή του για την ενθουσιώδη υποδοχή του κοινού και συζήτησε για τις προκλήσεις της ανεξάρτητης παραγωγής και τις νέες τεχνολογίες στον κινηματογράφο.
offscreen.com
Αυτές οι ιστορίες αναδεικνύουν τη μοναδική ατμόσφαιρα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τη στενή σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των ηθοποιών και του ελληνικού κοινού.
Μοναδική εμπειρία η Ελληνική ταινία του πρώτου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1960 με την αείμνηστη Αλίκη Βουγιουκλάκη, τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, τον μοναδικό Παντελή Ζερβό, το Σπύρος Καλογήρου και τη σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου και σενάριο Γιώργου Ρούσσου. Η ταινία , αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής γυναίκας που προσπαθεί να βρει την αγάπη και την ευτυχία, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις κοινωνικές προκαταλήψεις και τις δυσκολίες της εποχής της στην μεταπολεμική Ελλάδα που μαστιζόταν από την φτώχεια και τη μιζέρια.
Ταινία που άφησε εποχή , και απέδειξε ότι οι Έλληνες σκηνοθέτες και ηθοποιοί μπορούν να ανταγωνιστούν και να συμπορευτούν με τους Ξένους και τα ξένα φεστιβάλ .
Η «Μανταλένα» (1960), παραγωγής Φίνος Φιλμ, είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές ελληνικές ταινίες του 20ού αιώνα. Έχει προβληθεί πολλές φορές στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, και αποτελεί κλασσική πλέον ελληνική ταινία και αφετηρία για τον Ελληνικό Κινηματογράφο
Στο 65ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 10 Νοεμβρίου 2024, η Μανταλένα προβλήθηκε σε ειδική προβολή,όντας πλέον διαχρονική .
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς στην Ελλάδα και έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο σε εθνικό όσο και σεδιεθνές επίπεδο, ενώ εχει Πολιτιστική Σημασίαμε την προβολή κινηματογραφικής τέχνης.Φέρνει στο προσκήνιο ταινίες από την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο, αναδεικνύοντας τη δύναμη του κινηματογράφου ως μορφή τέχνης, στηρίζει τους Έλληνες δημιουργούς Παρέχει μια πλατφόρμα για νέους και καταξιωμένους Έλληνες σκηνοθέτες να παρουσιάσουν τη δουλειά τους.
Ταυτόχρονα μέσα από τις προβολές και τα αφιερώματα, ενισχύεται ο προβληματισμός γύρω από κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά ζητήματα δημιουργώντας μία μοναδική εστία συνεχούς παραγωγής πολιτισμού, διακίνησης ιδεών , νέων τεχνοτροπιών και επαφής πολιτισμών από όλα τα μέρη δίνοντας το βήμα σε πειραματισμούς και ενθαρρύνοντας το μέλλον και τους νέους καλλιτέχνες να αναδεχθούν και να εξελιχτούν ρηγματώνοντας πολλές φορές τα διεθνή κατεστημένα .