Αποστολή: Γιάννης Βασιλακόπουλος
Πράγα : Για πολλούς είναι η πιο όμορφη πόλη στην Ευρώπη. ‘’Σμαράγδι’’ στο ‘’στέμμα’’ της Γηραιάς Ηπείρου την έχουν χαρακτηρίσει αρκετοί επισκέπτες της. Οι οποίοι δεν είναι απλώς τέτοιοι. Αλλά είναι ‘’ψαγμένοι’’ ταξιδευτές μιας άλλης εποχής, που ψαχουλεύουν χρυσόσκονη στο όνειρο.
Ταξιδεύοντας κι εμείς για εκεί, έχοντας ως εφόδιο συν τοις άλλοις και την εντελώς διαφορετική μοίρα που είχε η Τσεχοσλοβακία, η χώρα της οποίας υπήρξε πρωτεύουσα η Πράγα, από τις περισσότερες άλλες χώρες του πάλαι ποτέ σοσιαλιστικού κόσμου. Από την άλλοτε Τσεχοσλοβακία προέκυψαν δυο χώρες, η Τσεχία και η Σλοβακία, στον ‘’μετακομουνιστικό κόσμο’’ . Το διαζύγιο ήταν υποδειγματικά βελούδινο…
Βγαίνοντας από το αεροδρόμιο Václav Havel είσαι ήδη σε μια μικρή και φιλόξενη πόλη που σε βάζει απευθείας στο μύθο. Μια πρώτη βόλτα στη δίχως άλλο διάσημη πλατεία της Πράγας, σε πείθει χωρίς να χρειάζεται πολύ προσπάθεια για αυτό.
η Πράγα ιδρύθηκε από την Πριγκίπισσα Λιμπούσε και το σύζυγό της, Πρέμυσλ, ιδρυτή της ομώνυμης δυναστείας. Τον αρχικό πυρήνα της πόλης αποτελούσε ένα κάστρο σε ένα λόφο στη δεξιά όχθη του Μολδάβα, γνωστό ως Βίσεχραντ, που σημαίνει «υψηλό, ανώτερο κάστρο». Σύντομα, η πόλη έγινε η έδρα των Βασιλέων της Βοημίας, κάποιοι εκ των οποίων κυβέρνησαν αργότερα ως αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς και σημαντικότατο εμπορικό κέντρο, το οποίο προσέλκυε εμπόρους από όλη την Ευρώπη. Η πόλη έγινε επισκοπάτο το 973.
Ο βασιλιάς Βλαδισλάβος Β’ έχτισε το 1170 την πρώτη γέφυρα πάνω από το Μολδάβα, τη Γέφυρα της Ιουδήθ, αν και κατέρρευσε το 1342. Στα θεμέλιά της χτίστηκε αργότερα η Γέφυρα του Καρόλου. Το 1257, υπό τη βασιλεία του Ότακαρ Β’, δημιουργήθηκε η Μάλα Στράνα, συνοικία των Γερμανών, που είχαν το δικαίωμα απονομής δικαιοσύνης, σύμφωνα με τη νομοθεσία του Μαγδεμβούργου. Η νέα συνοικία ήταν στην απέναντι όχθη από το Στάρε Μιέστο, την Παλαιά Πόλη.
Η πόλη άνθισε το 14ο αιώνα, κατά τη βασιλεία του Καρόλου του 4ου, ο οποίος διέταξε την κατασκευή του Νόβε Μιέστο, της Νέας Πόλης, δίπλα στην Παλαιά. Παράλληλα ανεγέρθηκε η Γέφυρα του Καρόλου, η οποία και συνέδεε τη νέα περιοχή με τη Μάλα Στράνα. Μνημεία της εποχής αυτής είναι και ο Καθεδρικός του Αγίου Βίτου μέσα στο κάστρο Χράντσανι, ο παλαιότερος γοτθικός καθεδρικός ναός στην κεντρική Ευρώπη, καθώς και το Πανεπιστήμιο Καρόλου, το παλαιότερο πανεπιστήμιο στην κεντρική Ευρώπη. Κατά τη βασιλεία του Βεντσεσλάβου Δ΄, ο Γιαν Χους, θεολόγος και λέκτορας Πανεπιστημίου, διεξήγαγε τις ομιλίες του στην Πράγα, κηρύσσοντας τις ιδέες του για τη μεταρρύθμιση της εκκλησίας. Έχοντας γίνει επικίνδυνος για πολιτικούς και θρησκευτικούς λόγους, ο Χους κάηκε στην πυρά το 1415.
Αυτό το ιστορικό πλαίσιο αληθινά σε μαγεύει. Και σε κάθε σου βήμα, σαν από μια επίθεση της φαντασίας, περιμένεις να εμφανιστεί ο Φραντς Κάφκα, όχι δραπετεύοντας από κάποια ‘’κρύπτη’’ του ‘’Πύργου’’ του αλλά από τη γειτονιά χρωματιστά σπιτάκια που πράγματι έμενε και διατηρείται, ίδια σήμερα, ανέγγιχτη σαν να μην την έχει αγγίξει ο χρόνος. ‘’Φωλιά’’, συγγραφέων, ποιητών και διανόησης η Πράγα πριν από την Σοβιετική εποχή διατηρεί αυτόν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα ως τις μέρες μας.
Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κυριάρχησε απολυταρχικό καθεστώς. Το 1967, στο 4ο Συνέδριο Τσεχοσλοβάκων Συγγραφέων στην Πράγα, εκδηλώθηκε μια σφοδρή αντίθεση ενάντια στο καθεστώς. Με ηγέτη το νέο γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος, Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, ξεκίνησε η περίοδος του «σοσιαλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο». Ήταν η «Άνοιξη της Πράγας», η οποία όμως προκάλεσε την αντίδραση της Σοβιετικής Ένωσης: τον Αύγουστο του 1968 στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας κατέλαβαν την Τσεχοσλοβακία και την πρωτεύουσα καταπνίγοντας την εξέγερση.
Ήταν κι αυτό ένα ακόμη ορόσημο που κρατά την Πράγα στην ιστορική κορυφογραμμή της Ευρώπης…