Το σχέδιο του Ευάγγελου Αβέρωφ που έβγαλε “νοκ – άουτ” την Βρετανική κατασκοπεία με στόχο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή
Γράφει ο Γιάννης Βασιλακόπουλος
Είναι μακρά η ιστορία που έχει ήδη γραφτεί σε αυτήν τη χώρα με ‘’πρωταγωνιστές’’ λογής- λογής κατασκόπους να αναζητούν κατά καιρούς, δρόμους να παρέμβουν στα εσωτερικά της Ελλάδας, με τρόπο αδιόρατο, αλλά κομβικό, ψάχνοντας σημεία – κλειδιά στην στρατηγική της χώρας σε κρίσιμα ζητήματα.
Αναψηλαφώντας αυτήν την ιστορική διαδρομή σε βάθος χρόνου, πάντως, βλέπεις και κάποιες στιγμές κατά τις οποίες η οξύνοια κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπων έβαλε φρένο σε αυτό το ξέφρενο πάρτι κατασκόπων και πρακτόρων που γίνεται κατά συρροή, στη Βαλκανική χερσόνησο. Το θέμα περιπλέκεται έτι περεταίρω όταν ο ‘’αμφιτρύωνας’’ αυτού του πάρτι είναι μια μεγάλη δύναμη σε εποχές μάλιστα με υψηλό γεωπολιτικό διακύβευμα. Αυτό είναι που πολλαπλασιάζει και τον θαυμασμό στην δεξιοτεχνία των ανθρώπων που σε κρίσιμες στιγμές έχουν διακόψει το αμέριμνο αυτό γιορτάσι.
Η σημερινή μας ιστορία μας οδηγεί πίσω στο μακρινό 1957. Χρόνια σκοτεινά και δύσκολα για την Ελλάδα, όλα τα πέριξ του 57 για την Ελλάδα – την μετεμφυλιακή Ελλάδα για να μην ξεχνιόμαστε. Μέσα από πολλά προβλήματα, το παλάτι δείχνει να έχει λύσει (άθελα του;) για χρόνια το κενό που υπήρχε στο χώρο των ηγετικών πολιτικών προσωπικοτήτων. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής συμπληρώνει ήδη έναν χρόνο στην πρωθυπουργία και μένει όχι σε κάποιο πρωθυπουργικό σπίτι αλλά σε ένα στενό διαμέρισμα της οδού Καρνεάδου στο Κολωνάκι.
Ένα από τα δειλινά, τα οποία γύριζε σπίτι του έχοντας πάρει μαζί του μπόλικη δουλειά – όπως συνήθιζε-αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά με την τηλεφωνική του γραμμή.
Δορυφόροι, τότε, δεν υπήρχαν και για να σταθεί παρακολούθηση, αυτή έπρεπε να γίνει με παγίδευση τηλεφώνου από το «κουτί» της τηλεφωνικής εταιρείας στον υπ’ αριθμόν 106 υποσταθμό του ΟΤΕ στη συμβολή των οδών Καρνεάδου και Πλουτάρχου και να συνδέσουν με ένα συρματάκι τη γραμμή του Έλληνα πρωθυπουργού με το εσωτερικό τηλέφωνο «134» της Βρετανικής πρεσβείας .
Ο από τότε στενός συνεργάτης, του πρωθυπουργού, Ευάγγελος Αβέρωφ , υπουργός εξωτερικών τότε,είχε αποκτήσει τη φήμη του πολύ έξυπνου ανθρώπου, ως και δαιμόνιου παρασκηνιακού διαχειριστή κρίσεων επέδειξε ξεχωριστή μαεστρία στην περίπτωση αυτή. Ο δαιμόνιος Ηπειρώτης κατάφερε με τρεις κινήσεις – ματ να ‘’πετάξει στα σκουπίδια’’ το… μεγαλόπνοο Βρετανικό σχέδιο.
Στις 9 Μαρτίου γράφει σε ένα χαρτί τις δήθεν απόρρητες συνομιλίες που θα έχει με τον πρωθυπουργό και σε συνεννόηση με τον μεγάλο Μακεδόνα ακολουθεί τρείς απαρέγκλιτες κινήσεις. Κλείνει το χαρτί σε ένα φάκελο με βουλοκέρι και σφραγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και το στέλνει στον Έλληνα πρέσβη στην Ελβετία με εντολή να το καταθέσει σε Ελβετό συμβολαιογράφο.
Στη συνέχεια (13 Μαρτίου) τηλεφωνεί στον πρωθυπουργό κι αρχίζει να του λέει ότι:
«Κύπριοι μαχητές της ΕΟΚΑ σχεδιάζουν εκτελέσεις Ελλήνων πολιτικών, μελών των οικογενειών τους καθώς και των Άγγλου και Αμερικανού πρεσβευτή».
Ακούει τον πρωθυπουργό να του λέει ότι σκοπεύει να επισκεφθεί τη Μόσχα και το Κάιρο (ΣΣ: Τότε ο Νάσερ ήταν κόκκινο πανί για τους Αγγλοαμερικάνους).
Την 1η Απριλίου ο Βρετανός πρεσβευτής ακούει έκπληκτος τον Αβέρωφ να του αποκαλύπτει ότι οι Έλληνες γνωρίζουν τα πάντα για τις παρακολουθήσεις. Ο πρεσβευτής φυσικά το αρνείται. Είναι βέβαιος ότι στο στρατηγείο των παρακολουθήσεων στην οδό Πλουτάρχου δεν μπορούν να μπουν Έλληνες. Είναι διπλωματικό έδαφος. Η τύχη όμως δεν είναι με το μέρος τους. Οι Άγγλοι παρακολουθούν και τον Διευθυντή Υλικού Πολέμου του ΓΕΣ Πέτρο Ξηντάρα από άλλο σπίτι που δεν καλύπτεται από το διπλωματικό άσυλο. Ο πράκτορας είναι, στα χαρτιά, ο θυρωρός της πρεσβείας και δεν ανήκει στο προσωπικό που προστατεύεται. Άνδρες της ασφάλειας συλλαμβάνουν τον θυρωρό και στο σπίτι του βρίσκουν το μαγνητόφωνο την ώρα που κατέγραφε συνομιλία του Έλληνα αξιωματικού!
Στη συνέχεια ο Αβέρωφ καλεί τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στο γραφείο του. Τον ρωτά εάν γνωρίζει ότι κινδυνεύει η ζωή του από Κύπριους της ΕΟΚΑ. Αυτός απαντά καταφατικά. Τότε του δίνει το φάκελο που είχε στείλει στην Ελβετία κι ανέφερε για τη «ψεύτικη συνομιλία» που είχε με τον πρωθυπουργό. Η πλεκτάνη των Άγγλων αποκαλύπτεται και στους Αμερικανικούς.
Τι έγινε μετά; Γιατί η υπόθεση δεν είδε το φως της δημοσιότητας; Πολύ απλά η κυβέρνηση ήρθε σε συμφωνία με τους Άγγλους που είχαν στοιχεία ότι η Ελλάδα βοηθούσε και υλικά την ΕΟΚΑ στον αγώνα της ανεξαρτησίας. Έγινε συμφωνία κυρίων. Οι Άγγλοι «έθαψαν» τις αποδείξεις για την ΕΟΚΑ που ενόψει της λύσης του Κυπριακού μόνο κακό θα έκαναν κι οι Έλληνες «έθαψαν» τις αποδείξεις για τις υποκλοπές.
