Είδωλα και ιδεολογίες
Γράφει ο Γιάννης Βασιλακόπουλος
Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο είδωλα.
Κι αυτό δεν είναι Ελληνικό φαινόμενο, ούτε σημερινό. Οικουμενικά
αλλά και διαχρονικά υπήρχαν άνθρωποι, αλλά και περιστάσεις που περιστοιχίζονταν και εξακολουθούν να το κάνουν, από ανθρώπινο θαυμασμό, ενθουσιασμό, συχνά – πυκνά ακόμη κι έκσταση κι αυτό συνέβαινε, συμβαίνει και θα συμβαίνει. Γιατί πάντα οι κοινωνίες είχαν πάντοτε ανάγκη, προσώπων, πραγμάτων και εννοιών , να υπερασπισθούν, να πιστέψουν, πιθανώς να λατρέψουν. Είναι ανάγκη των κοινωνιών, προαπαιτούμενο για καθέναν από εμάς, ξεχωριστά.
Κάπου εδώ όμως, αρχίζει, η ευθύνη του ειδώλου. Αν για παράδειγμα έχουμε έναν αθλητή, ατομικού αθλήματος, γιατί στα ομαδικά αθλήματα τα δεδομένα είναι διαφορετικά, ο οποίος κάποια στιγμή στο παρελθόν μεσουράνησε, έλαμψε αλλά αργότερα διολισθαίνει, ηθικά, αξιακά, παντοιοτρόπως, προκαλώντας θυμηδία εκεί που άλλοτε γνώριζε την αποθέωση. Επίσης, ένας τέτοιος αθλητής όπως αυτός της τυχαίας επιλογής του πιο πάνω παραδείγματος πρέπει να ξέρει πως λατρεύτηκε, λατρεύεται, έγινε είδωλο ως μεγάλος αθλητής. Αυτό δεν τον κάνει αυτόματα καλό και ικανό, για παράδειγμα πολιτικό, βουλευτή ή ότι άλλο σχετικό.
Σε πιο μαζικό – και πιο απρόσωπο – επίπεδο τα πράγματα είναι πιο σύνθετα, ως προς την ανάγκη τους- κι ας δείχνουν απλούστερα.
Η ιδεολογία, ως έννοια, στηρίζει διαχρονικά τον κύκλο ζωής μιας κοινωνίας με τον αρχετυπικό τρόπο δομής της. Η σύγκρουση των ιδεολογιών, ή και των πολιτισμών είναι διαχρονική πηγή οξυγόνου για κάθε κοινωνία, όσο κι αν μερικές φορές έχει αιματηρό εξαγόμενο. Κάνει τις κοινωνίες να κινούνται αενάως. Η αλλοτρίωση τους όμως είναι αδίστακτα εγκληματική ενέργεια. Όπως επίσης και η κατά περίσταση, αλά καρτ δαιμονοποίηση των υποστηρικτών της.
Σε αυτό βεβαίως η ευθύνη βαραίνει αυτούς που διαχειρίζονται εκείνη τη στιγμή τη μοίρα της ιδεολογίας. Και κρίνονται εκ των υστέρων, από τις κοινωνίες, τους λαούς και την ιστορία- όχι πάντα ήπια…