Κατέρρευσε το αφήγημα ότι πατριωτισμός και αριστερά δεν συμβαδίζουν, που αρέσκονται να λένε κάποιοι μουσαφίρηδες της Ν.Δ. προερχόμενοι από την άκρα δεξιά
Του Μιχάλη Κωτσάκου
Από την ημέρα που είδαν το φως της δημοσιότητας οι πρώτες φωτογραφίες από τους 200 εκτελεσθέντες την 1η Μαΐου του 1944 από τις κατοχικές δυνάμεις των ναζί στην Καισαριανή, άνοιξε ένας διάλογος για το εάν αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να αναφέρονται ως κομμουνιστές.
Και πραγματικά βλέπω μία δυσανεξία στα κυβερνητικά στελέχη να μιλήσουν ανοιχτά για Έλληνες πατριώτες κομμουνιστές, οι οποίοι στάθηκαν αγέρωχοι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, δίχως να φοβούνται τις σφαίρες και τον θάνατο που ήταν μπροστά στα μάτια τους. Και τη δυσανεξία αυτή την διαπίστωσα και στο κυριακάτικο σημείωμα του πρωθυπουργού, όπου απέφυγε να γράψει ούτε μία φορά στο ότι οι 200 εκτελεσθέντες ήταν κομμουνιστές.
Και βέβαια πρέπει να τονιστεί ότι με τις φωτογραφίες αυτές, οι οποίες έχουν τραβηχτεί από ένα γερμανό λοχία (προφανώς με την άδεια των ανωτέρων του) καταρρίπτουν τον μύθο ότι αριστερά και πατριωτισμός είναι δύο έννοιες που δεν συμβαδίζουν. Κάτι που το έχουμε διαπιστώσει και από διάφορους εθνικιστές που πήραν φόρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γράφουν ότι ανοησία τους έλθει στο κλούβιο κεφάλι τους. Και δεν μιλάμε για κάποιους εραστές της χούντας, αλλά και για μουσαφίρηδες της Νέας Δημοκρατίας που προήλθαν από την ακραία δεξιά. Όλοι αυτοί το προηγούμενο διάστημα είχαν κάνει σημαία τους ότι δεν υπάρχει αριστερός και πατριώτης. Και βέβαια τα ίδια ισχύουν και από την άλλη πλευρά που επί χρόνια λένε ότι «όλοι οι δεξιοί ήταν δοσίλογοι».
Η ιστορία μας
Και φυσικά όλο αυτό το αφήγημα κατέρρευσε. Και πλέον ο απλός πολίτης έμαθε κάποια πράγματα, τα οποία δυστυχώς αποφεύγονται να διδάσκονται στα σχολεία, ή διδάσκονται με ελλείψεις. Για παράδειγμα ποια ήταν η πραγματική αιτία του εμφύλιου διχασμού; Μήπως δεν ήταν η συμφωνία της Βάρκιζας, αλλά από πίσω κρύβονταν άλλα βαθύτερα αίτια;
Αυτοί οι 200 εκτελεσθέντες είχαν συλληφθεί από την χούντα του Ιωάννη Μεταξά και είχαν περάσει από τις… εκπαιδευτικές μεθόδους του Μανιαδάκη. Αυτοί οι άνθρωποι ενώ ζήτησαν να πάνε στο αλβανικό μέτωπο να πολεμήσουν η δικτατορία Μεταξά προτίμησε να τους κρατήσει έγκλειστους στην ακροναυπλία. Και όταν η Γερμανία κατέλαβε τη χώρα μας, η τότε ελληνική κυβέρνηση παρέδωσε τους φυλακισμένους κομμουνιστές στους κατακτητές. Εδώ, όμως υπάρχει μία γκρίζα γραμμή. Ποια είναι αυτή; Ότι την ημέρα που κατέρρευσε η χώρα μας οι δεσμοφύλακες στις φυλακές της Ακροναυπλίας άφησαν ανοιχτές τις πόρτες για να φύγουν οι κρατούμενοι, αλλά η γραμμή του κόμματος (ΚΚΕ) ήταν να παραμείνουν εκεί οι πολιτικοί κρατούμενοι, με συνέπεια η κυβέρνηση των δοσίλογων να τους παραδώσει στις γερμανικές αρχές κατοχής.
Και οι χαρούμενοι «τσολιάδες»
Όμως βλέποντας κάποιες από τις φωτογραφίες από το αρχείο του γερμανού λοχία είδαμε και κάποιες με τσολιάδες να διασκεδάζουν σε κάποια γιορτή. Προφανώς αυτοί δεν ήταν πατριώτες αντιστασιακοί, αλλά συνεργάτες των γερμανών. Αυτές οι δεύτερες φωτογραφίες πρέπει να αξιοποιηθούν για να γνωρίζουμε όλοι ποιοι είμαστε και από πού κρατάει η σκούφια μας. Ξέρουμε πως υπήρχαν τρεις κατοχικές κυβερνήσεις που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς, ξέρουμε πως υπήρχαν δωσίλογοι, καταδότες και ταγματασφαλίτες. Τους ξέρουμε με ονοματεπώνυμα.
Και φυσικά είναι καιρός να σκεφτούμε τα μηνύματα που έστειλαν αυτοί 200 κομμουνιστές πατριώτες με τη στάση τους στο εκτελεστικό απόσπασμα. Όπως και για τους ταγματασφαλίτες, οι οποίοι έξω από το σκοπευτήριο της Καισαριανής πυροβολούσαν στο ψαχνό τους συγγενείς των εκτελεσθέντων που έκλαιγαν για τους ανθρώπους τους. Ή τους έπαιρναν τα παπούτσια για να τα πουλήσουν στην μαύρη αγορά.
Κι όπως διάβασα σε ένα άρθρο «όποιος σήμερα συνηθίζει την αδικία, αύριο δεν θα την πολεμήσει». Η Ιστορία δεν αλλάζει ανθρώπους. Τους φανερώνει.
Οι 200 της Καισαριανής δεν χρειάζονται τη φαντασίωσή μας. Χρειάζονται τη Μνήμη μας. Βασικά, εμείς τους χρειαζόμαστε.