Η Αμφίπολη σήμερα… Μια εκκρεμότητα που κλείνει
Αμφίπολη-Αποστολή: Γιάννης Βασιλακόπουλος
Οι εκκρεμότητες στο ρεπορτάζ που αφορά έναν τόπο , είναι σοφό να κλείνουν άσχετα αν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που άνοιξε η αυλαία και άλλαξαν κατά πολύ τα δεδομένα στον τόπο που περιδιαβαίνει. Τώρα η κοινή μοίρα της Αμφίπολης που επισκέφθηκα πολύ καιρό πριν ακουμπά στην εγκατάλειψη και τη γήρανση του πληθυσμού. Αυτό όμως δεν νικά το μεγαλείο του χθές. Ένα πανέμορφο κρησφύγετο της μνήμης και της ιστορίας, που περιμένει ίσως μάταια, την νέα ανατροπή δεδομένων. Η Αμφίπολη σήμερα λοιπόν, ρίχνει κλεφτές ματιές στο ένδοξο παρελθόν, με σύμμαχο το μουσείο και στη σκιά του μεγαλόπρεπου λιονταριού. Μελαγχολεί για το παρόν (θέλει να) ευελπιστεί για το μέλλον…
Μοιάζουν, πολλές φορές, πολύ φτωχές οι λέξεις, όσο λόγιες, όμορφες ή προσεκτικά διαλεγμένες κι αν είναι για να περιγράψουν, ανθρώπους, εικόνες κι ερεθίσματα, όταν ‘’σπάνε’’ το φράγμα της ομορφιάς, του μεστού νοήματος και τον μηνυμάτων, συναντώντας την αλήθεια τους. Ολοκληρώνοντας το μεγάλο οδοιπορικό στην ιστορική γη της Αμφίπολης, βρίσκομαι μπροστά σε μια τέτοια συνθήκη. Που απαιτεί χιλιάδες ευχαριστώ και μια μεγάλη συγνώμη. Τα χιλιάδες ευχαριστώ απευθύνονται στον Αλέξανδρο Κοχλιαρίδη που στάλαξε σοφία, εμπειρία και γνώση σε τούτες εδώ τις γραμμές- κι είναι αυτονόητο πως χωρίς αυτόν δεν θα χαμε κάνει ούτε μισό βήμα από αυτήν την μνημειώδη, εν τέλει, δρασκελιά στη βαθιά ιστορία τούτης της ευλογημένης γης. Απευθύνονται όμως και σε όλους τους Αμφιπολίτες, που ο καθένας από αυτούς έβαλε την πινελιά του σε αυτές τις αράδες. Και σίγασαν τη δίψα τους, μιλώντας σχεδόν όλοι για τον τόπο τους, με το όνομα, βαρύ σαν ιστορία, αγκαλιάζοντας τούτο το οδοιπορικό. Κι μια συγνώμη στους αναγνώστες, γιατί, πιθανότατα, όσο περίτεχνα κι αν προσπάθησα να καταπιαστώ με τις λέξεις, ίσως να μην κατάφερα να μεταφέρω πλήρως το ιστορικό φορτίο, την ενέργεια που βγάζει η περιοχή μόλις πατά κάποιος το πόδι του, σε αυτή. Σήμερα, στο τελευταίο μέρος αυτού του σαγηνευτικού ταξιδιού στη γη της Αμφίπολης, το λόγο παίρνουν οι άνθρωποι της. Από τον Αλέξανδρο Κοχλιαρίδη και τον γόνο, μιας από τις ντόπιες οικογένειες της Αμφίπολης, τον μπάρμπα – Γιώργη τον Μπαρμπούτη, ως της κορυφαία αρχαιολόγο Δημητρία Μαλαμίδου, τον πρώην δήμαρχο Γιώργο Βογιατζή και τον νυν δήμαρχο, Στέργιο Φράνσταλη, αλλά και δυο καλές αθλήτριες που’ βγαλε ο τόπος. Την Θεανώ Ζαγκλιβέρη, πρώτη πρόεδρο της Ομοσπονδίας του αθλήματος των δυνατών στην πενηντάχρονη ιστορία της και την Φιλιππία Κοχλιαρίδου. Δυο γυναίκες, όχι μόνο λαμπερά βλαστάρια του τόπου εδώ αλλά και άξιες συνεχίστριες του Δαμασία της Αμφίπολης που αναφέρεται στους Πάπυρους της Οξυρρύγχου ως ο νικητής του αγωνίσματος του σταδίου στους 115ους ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας το 320 π.Χ.
Στο έμπα του χωριού, στέκει υπερυψωμένο και επιβλητικό το καφενείο που τότε άνηκε στον Τάκη του Λόλα που’ ναι το σημείο ανταμώματος ολόκληρου του χωριού, ζύμωσης σκέψεων κι ιδεών και καταφύγιο για ανάσες κουρασμένες από το μόχθο, αλλά πάντα’ λεύτερες. Κι ο Λόλας δεν είναι μονάχα ο τραχύς Σαρακατσάνος της πρώτης ματιάς, αλλά ένας κοσμοπολίτης, περπατημένος στις γειτονιές του κόσμου και πάμπλουτος σε ερεθίσματα. Έναν θυμόσοφο βαθύ και διαβασμένο γνωρίζεις άμα τον κουβεντιάσεις. Εκεί μέσα λοιπόν γνώρισα πολλούς Αμφιπολίτες, τον Μάκη το Χατζηθεοφίλου, το Γιαννούλη, τον Γαρούφα, τον Χατζηκυριακίδη, τον παπά – Κύριλλο, όλοι τους κύτταρα ζωντανά του τόπου. Κι εκεί μέσα αραος μαδιάστηκαν οι πρώτοι σπόροι αυτού του γραφτού. Μου είπε με συγκίνηση ο Αλέξανδρος Κοχλιαρίδης, τις στιγμές που έπεφτε η αυλαία αυτού του αφιερώματος: