Εκλογικός νόμος: Δεν αλλάζει… αν και εφόσον – Ο πήχης και το μπόνους και η «γαλάζια σφαγή» στις τετραεδρικές
Γράφει ο Κώστας Τσαγκαράκης
Μπορεί το καλοκαίρι να ενδείκνυται για την ανακίνηση πολιτικών σεναρίων, στους κύκλους της κυβέρνησης και της Ν.Δ., όμως η συζήτηση περί παρεμβάσεων στον εκλογικό νόμο είναι απολύτως υπαρκτή. Καθένας από αυτούς έχει τα δικά του επιχειρήματα και η συζήτηση εξελίσσεται, παρότι ο κ. Μητσοτάκης αρκετές φορές την έχει κλείσει, όπως έκανε και στη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1. Βεβαίως, οι εισηγήσεις επανέρχονται, πηγές όμως με γνώση των διαθέσεων του πρωθυπουργού επιμένουν ότι ο ίδιος δεν έχει μετακινηθεί, ενώ δεν φαίνεται να έχει ζητήσει να γίνει και κάποια άσκηση επί χάρτου.
Σε συνέντευξη που έδωσε στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, πριν τη θερινή ανάπαυλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε απορρίψει εκ νέου τα σενάρια παρεμβάσεων στον εκλογικό νόμο, παρά τον πολιτικό κατακερματισμό και τη Βουλή – Βαβέλ που έχει προκύψει με πολλά μεσαία και μικρά κόμματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να κινηθεί στην γραμμή, κλείνοντας το θέμα, αλλά όχι… ερμητικά, όπως έκανε στον Χατζηνικολάου, που τόνισε ότι ο εκλογικός νόμος δεν αλλάζει εν κινήσει. Εν… στάσει όμως; Και πως καθορίζεται αυτό ακριβώς; Σε κάθε περίπτωση, ο πρωθυπουργός δεν είναι σε φάση παρεμβάσεων στον νόμο παρά τις πυκνές εισηγήσεις. Αυτή τη στιγμή…
Συνομιλητές του πρωθυπουργού, παράγοντες του Μεγάρου Μαξίμου και βουλευτές της Ν.Δ., βεβαίως, έχουν διαφορετικές απόψεις και συντείνουν στην ανάγκη κάποιας παρέμβασης. Με δεδομένη λοιπόν την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας σε ένα ταραγμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, πολλοί υπερθεματίζουν, ιδίως όσο το κυβερνών κόμμα απέχει ακόμα σημαντικά από ποσοστά αυτοδυναμίας.
Οι αλλαγές στο τραπέζι
Η πρώτη ιδέα αφορά την αύξηση του πήχη εισόδου στη Βουλή από το 3% στο 5%, προκειμένου να μείνουν εκτός κάποια μικρά κόμματα και να πέσει έτσι ο πήχης της αυτοδυναμίας. Με τα σημερινά δεδομένα, αν τα κόμματα εκτός Βουλής αθροίζουν ποσοστό 10%, ο πήχης της αυτοδυναμίας είναι περίπου στο 36,5%. Οι υπέρμαχοι αυτής της άποψης θεωρούν ότι όλα τα μικρά κόμματα δεν θα πιάσουν τον πήχη, ενώ αναφέρουν ότι μια τέτοια ρύθμιση θα ευνοούσε και κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως το ΠΑΣΟΚ. Βέβαια κανείς δεν ξέρει πώς θα επενεργήσει μια τέτοια αλλαγή, που μπορεί να συσπειρώσει έτι περαιτέρω μικρότερους κομματικούς σχηματισμούς και τότε θα γίνει κυριολεκτικά χαμός.
Η άλλη άποψη είναι για τον μηχανισμό απονομής του μπόνους. Σήμερα, το πρώτο κόμμα παίρνει μπόνους πάνω από το 25%, οπότε και κατοχυρώνει 20 έδρες και από εκεί και πέρα παίρνει μία έξτρα έδρα για κάθε 0,5%. Άρα, με ένα ποσοστό 30% το πρώτο κόμμα θα έπαιρνε μπόνους 30 εδρών, με αποτέλεσμα η αυτοδυναμία να είναι μακρινό σενάριο. Οι υπέρμαχοι αυτού του extreme σεναρίου λένε ότι το ποσοστό για τις έξτρα έδρες θα μπορούσε να πέσει στο 0,3% ή στο 0,4%.
Πάντως στο επίπεδο των βουλευτών τα πράγματα είναι εκ το ουκ άνευ. Αν η Ν.Δ. πήγαινε με τα σημερινά δεδομένα σε εθνικές εκλογές, πολλοί βουλευτές θα έχαναν την έδρα τους. Και ιδίως στις τετραεδρικές περιφέρειες. Εκεί δηλαδή που η Νέα Δημοκρατία πέτυχε εξαιρετικά ποσοστά στις εκλογές του 2023, όπου σε ορισμένες περιπτώσεις πέτυχε και το απόλυτο. Βεβαίως, θα μειώνονταν και η γαλάζια εκπροσώπηση στις μεγάλες περιφέρειες, όπου θα έπρεπε να πάρουν έδρα όλα τα κόμματα, π.χ., Νότιος και Βόρειος Τομέας Β’ Αθηνών, Α’ Αθηνών, Ανατολική Αττική.
«Σφαγή» στις τετραεδρικές
Είναι δεδομένο ότι η Ν.Δ. θα χάσει έδρες σε τετραεδρικές, όπου πέτυχε το απόλυτο, δηλαδή στην Καβάλα, σε Καρδίτσα και σε Κυκλάδες. Ανάλογα με τα ποσοστά, το πρώτο κόμμα μπορεί να πάρει 3 έδρες στο καλό σενάριο, δύο ή και μία. Αν εξαιρέσουμε τους βουλευτές που θριάμβευσαν το 2023 ,αυτό σημαίνει εμπόδια για Αγγελική Δεληκάρη, Μακάριο Λαζαρίδη και Γιάννη Πασχαλίδη (Καβάλα), Τέλη Σπάνια, Ασημίνα Σκόνδρα, Γιώργο Κωτσό (Καρδίτσα) και Μάρκο Καφούρο, Φίλιππο Φόρτωμα και Κατερίνα Μονογυιού (Κυκλάδες). Βέβαια, η ανησυχία είναι έντονη ειδικά στους Σταύρο Κελέτση και Τάσο Δημοσχάκη (Εβρου), Τάσο Μπαρτζώκα και Λάζαρο Τσαβδαρίδη (Ημαθία), τον Μιχάλη Παπαδόπουλο (Κοζάνη), Νίκο Ταγαρά και Μαριλένα Σούκουλη (Κορινθία), Διονύση Σταμενίτη και Γιώργο Καρασμάνη (Πέλλα), Αννα Μάνη-Παπαδημήτριου και Σπύρο Κουλκουδίνα (Πιερία), Κατερίνα Παπακώστα και Θανάση Λιούτα (Τρίκαλα), Γιάννη Οικονόμου και Γιώργο Κοτρωνιά (Φθιώτιδας) και τον Αλέξανδρο Μαρκογιαννάκη (Χανιά).
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Μάξιμος Χαρακόπουλος από τη Λάρισα που αύριο Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίουθα χριστεί Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος, ο οποίος εκπέμπει σε πολύ υψηλούς τόνους για τα αγροτοκτηνοτροφικά θέματα. Ο κ. Χαρακόπουλος στις εκλογές του 2023 ήταν τρίτος και έχει τοπικό μέτωπο με τον δεύτερο βουλευτή Χρήστο Καπετάνο. Η τρίτη «γαλάζια» της Λάρισας, όμως, είναι εκ των πραγμάτων «παιζόμενη» σε καθεστώς κατακερματισμού. Το αυτό ισχύει στον Βόρειο Τομέα Β’ Αθηνών, όπου μάλιστα μπαίνει και ο Παύλος Μαρινάκης, με αποτέλεσμα να πιέζονται οι Νίκος Παπαθανάσης, Δημήτρης Καιρίδης και Ζωή Ράπτη. Στον Νότιο Τομέα το ντέρμπι πιάνει ιδιαίτερα τους Γιάννη Καλλιάνο, Σοφία Βούλτεψη και Αννα Καραμανλή, στον Δυτικό Τομέα τους Μαρία Συρεγγέλα, Δημήτρη Καλογερόπουλο και τη νεοεισελθούσα Ειρήνη Αγαπηδάκη, στην Ανατολική Αττική τους Στέλιο Πέτσα, Βασίλη Οικονόμου και Γιώργο Βλάχο, ενώ παρόμοια είναι η εικόνα και στη Θεσσαλονίκη για τους Κούβελα, Σιμόπουλο και Γκολιδάκη, ενώ στην εξίσωση μπαίνει και η βουλευτής Επικρατείας Νεφέλη Χατζηιωαννίδου.