Βουδαπέστη: Το ‘’Παρίσι της Ανατολής’’ που χτίζει το μέλλον του, διαγράφοντας το παρελθόν του
Αποστολή : Γιάννης Βασιλακόπουλος
Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι να περιδιαβείς τη Βουδαπέστη και να καταλάβεις πολύ γρήγορα γιατί από τα χρόνια του υπαρκτού σοσιαλισμού, είχε το παρατσούκλι ‘’Παρίσι της Ανατολής’’. Ταξιδεύοντας με ένα επιβλητικό ποταμόπλοιο τον αγέρωχο Δούναβη, στρέφοντας ελαφρά το κεφάλι μου αριστερά βλέπω το Ουγγαρέζικο κοινοβούλιο, μεγαλόπρεπο και κατάφωτο που τον καιρό της Αυστροουγγαρίας, είχε είπαν την Ιδιότητα του παλατιού του Σουλτάνου στην Κεντρική Ευρώπη. Και καθώς η νύχτα πέφτει αργά, αρμονικά πάνω από την γοητευτική ‘’πύλη της Ευρωπαϊκής Ανατολής’’, ένας νεαρός Μαγιάρος, μου λέει με φανερό πατριωτικό πάθος ότι η πανέμορφη Βουδαπέστη είναι ‘’ριγμένη’’ πλάι στην δυτική γειτόνισσα της, τη Βιέννη.
Μου λέει ακόμη ότι ο Λιστ, ήταν Ούγγρος και λεγόταν Φέρεντς κι όχι Φραντς όπως θέλουν να τον ονομάζουν ακόμα και σήμερα κάποιοι γείτονες τους, Αυστριακοί, που όπως λένε , παρουσιάζουν ‘’συμπτώματα αλαζονείας’’ και θέλουν να οικειοποιηθούν τον μεγάλο μουσουργό. Στις μεγάλες παύσεις της συζήτησης μας ακούω τον ξεναγό του ποταμόπλοιου να αναφέρεται με ιστορικές λεπτομέρειες για όλα τα ιστορικά σημεία που περάσαμε, και βλέπαμε μέσα από το μεγάλο ποτάμι. Σε ένα μονάχα σημείο ο εκφωνητής βουβάθηκε. ‘’Αυτό είναι το άγαλμα της Ελευθερίας’’ , μου είπε ο συνεπιβάτης μου. Συνέχισε με κάποια απόγνωση στο βλέμμα όταν μου έλεγε πως ‘’η κυβέρνηση έχει απαγορεύσει κάθε αναφορά στο κομουνιστικό παρελθόν. Κι αυτό το άγαλμα σχετίζεται με την είσοδο του κόκκινου στρατού πσελίδεου απελευθέρωσε την ηγηθεί πόλη από τους Ναζί’’. Απαρνιούνται, δηλαδή, την ιστορία τους. Η Πολιορκία της Βουδαπέστης ή Μάχη της Βουδαπέστης ήταν η περικύκλωση διάρκειας 50 ημερών από τις σοβιετικές και ρουμανικές δυνάμεις της ουγγρικής πρωτεύουσας, της Βουδαπέστης, κοντά στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η πολιορκία ξεκίνησε όταν η Βουδαπέστη, την οποία υπερασπίζονταν ουγγρικά και γερμανικά στρατεύματα, περικυκλώθηκε για πρώτη φορά στις 26 Δεκεμβρίου 1944 από τον Κόκκινο στρατό και τον ρουμανικό στρατό. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, περίπου 38.000 πολίτες πέθαναν λόγω πείνας ή στρατιωτικής δράσης. Η πόλη παραδόθηκε άνευ όρων στις 13 Φεβρουαρίου 1945. Ήταν μια στρατηγική νίκη για τους Συμμάχους στην πορεία τους προς το Βερολίνο.
Περπατώντας λίγο αργότερα τον ιστορικό δρόμο ‘’Βάτσα Ούτσα’’ μπαίνω σε ‘ένα μαγαζάκι που πουλούσε πολλά και ποικίλα ντόπια αναμνηστικά. ‘’Κατάγομαι από την Τρανσυλβανία, στα σύνορα της Ρουμανίας, με την Ουγγαρία και θεωρώ ότι η Ουγγαρία είναι μια χώρα της Βαλκανικής’’, μου λέει ο ιδιοκτήτης αυτού του ‘’μικρού χρυσορυχείου’’- όση ώρα βρισκόμουν μέσα έγινε πραγματική παρέλαση από πελάτες.
Το πρωί της επόμενης μέρας, κοιτάζοντας τη Βουδαπέστη από το ψηλότερο σημείο, στο λόφο του Γκέλερ, σκεπτόμουν που μπορεί να οδηγηθεί μία χώρα, όταν διαγράφει μόνη της, τις πιο ένδοξες σελίδες της ιστορίας της; Ή όταν την αναγκάζει για αυτό η σύγχρονη Ευρωπαϊκή γραφειοκρατία. Κι έτσι η διαδρομή μιας χώρας , με ένα πολιτικό σύστημα, που σήμερα λείπει από τις κοινωνίες και σε ορισμένες χώρες είναι απλώς απαγορευμένη αναφορά, μοιάζει σαν να μην συνέβη ποτέ…
